Radruż

%PM, %30 %486 %2008 %12:%Sie
 
1. Położenie
 
Podstawowe informacje i położenie geograficzne : wieś w gminie Horyniec Zdrój w powiecie Lubaczów, województwo podkarpackie.

2. Historia

Pierwotnie wieś występowała pod nazwą: "Nadrruscz", "Zadruż", "Radrus". W 1-szej połowie XVI wieku objęta kolonizacją wołoską. Prawo ruskie wzmiankowane w 1545, ostatecznie wprowadzone w 1569 przywilejem króla Zygmunta Augusta, potwierdzone następnie w 1634 przez króla Władysława IV. Do 1462 zapewne w posiadaniu książąt mazowieckich, następnie wieś królewska w starostwie lubaczowskim. Od 1778 w dobrach kameralnych; w 1818 zakupiona przez Piotra Dobrskiego, od ok. 1842 w posiadaniu Jana Szwajkowskiego a od 1862 Leo Borowskiego, następnie własność kolejno: od 1864 Jana Starowiejskiego, od ok. 1873 Kazimierza Andruszewskiego, od ok. 1891 na krótko Wacława Toczyskiego, już od ok. 1892 Jana Jaworskiego, od pocz. XX w. Leszka Majewskiego, od ok. 1912 Bolesława Targowskiego, a od ok. 1926 do końca lat 30-tych Marii Wojakiewiczowej. Wieś spustoszona przez najazdy tatarskie: na pocz. XVI w. i w latach 1621,1626, 1629, 1672. W 1-szej połowie XVII w. miejsce sporu o wysokość powinności i opłat między włościami a administracją starościńska.. Teren zmagań polsko-ukraińskich w latach 1944-1947. Rozwój wsi na przełomie XVI i XVII w. - wówczas lokalny ośrodek hutnictwa i obróbki żelaza, od XVI w. wzmiankowani również bartnicy, karczmarze, młynarze, w XVII w. także tkacze, browar z winnicą w tym czasie początek eksploatacji kamienia dla celów produkcji wapna; w XIX - XX w. przy dworze czynna gorzelnia. W składzie etnicznym do lat 40-tych XX w. występowali kolejno Ukraińcy, Polacy, Żydzi i Niemcy. Niegdyś rozległa wieś położona miedzy potokami Glinianiec na północy i Baszenka na południu; główna część osady rozciągnięta na krawędzi głębokiej i podmokłej doliny potoku Radrużka, lewobrzeżnego dopływu Papierni, płynącego szerokimi zakolami na zachodzie. Niegdyś w centrum wsi miejsce przecięcia traktu wiodącego z Niemirowa do Narola, z lokalną drogą prowadząca, z Horyńca do Potylicza. Pierwotnie o charakterze łańcuchówki z pozostałością układu dworzyskowego (Gaje Lasowe), złożona z kilku przysiółków: Hałanie, Hrynie, Kuzyki, Kuczery, Prusy, Sopot Wielki, Sopot Mały. W 1938r. wieś liczyła 2.590 mieszkańców - w tym 2.410 greko-katolików. W 1945r. przecięta granicą. Obecnie niewielka miejscowość, położona przy granicy państwa, na uboczu głównych szlaków komunikacyjnych, o rozproszonej zabudowie. W centrum osady, na prawym brzegu Radrużki, usytuowana dawna cerkiew greko-katolicka, parafialna, pw. św. Paraskewii, obecnie nieużytkowana, nieco dalej na południu, na lewym brzegu potoku, dawna kaplica greko-katolicka, filialna, pw. św. Mikołaja, obecnie kaplica rzymsko-katolicka, filialna. Pierwotnie istniały: dwór z ogrodem na południowym skraju osady (dawne PGR); karczma w środkowej części wsi, przy drodze do Potylicza; dwa młyny: 1-szy w przysiółku Hałanie, na potoku Glinianiec, w północno-zachodniej części wsi; 2-gi w przysiółku Hrynie, na potoku Baszenka, na południowy-zachód od centrum osady.

3. Godne polecenia - zabytki, imprezy, atrakcje

Gorajec Gorajec Gorajec


- Zespół złożony z cerkwi pw. św. Paraskewy i wolnostojącej dzwonnicy, wzniesionych zapewne w k. XVI w. oraz murowanej kostnicy z XIX . Całość obwiedziona jest kamiennym murem z poł. XIX w . W 1648 r. cerkiew ozdobiono polichromią. Remontowana w III ćw. XVIII w. (m.in. rozebrano istniejącą nad babińcem dzwonnicę) a następnie w 1832 i 1845 r. Po 1947 r. przejęta została przez Skarb Państwa. W latach 1964-1966 zespół gruntownie remontowany. Cerkiew w Radrużu, wzniesiona przez zawodowych mistrzów wykorzystujących doświadczenia ciesielstwa późnogotyckiego, należy do najcenniejszych świątyń drewnianych na terenie Polski.

- Cmentarz grekokatolicki z krzyżami bruśnieńskimi


4. Radruż w internecie

-
www.roztocze.stalwol.pl/Roztocze/Fhtm6/ilust1.htm
- www.roztocze.com/cerkiew.htm

5. Galeria zdjęć z Radruża

-
Radruż - galeria zdjęć

6. Położenie Radruża



7. Źródła opisów i wykorzystane materiały

Zdjęcia wykorzystane w opisie miejscowości są własnością naszego serwisu, informacje odnośnie ich ewentualnego wykorzystania znajdą Państwo - tutaj.
Dział : Miejscowości

Reklama

Pogoda w Zamościu

Przewaga chmur

1°C

Zamość

Przewaga chmur

Wilgotność: 58%

Wiatr: 11.27 km/h

Google Translate

Bulgarian Croatian Czech English French German Hebrew Hungarian Italian Japanese Lithuanian Portuguese Romanian Russian Slovak Spanish Swedish Ukrainian

Strefa usług

Our website is protected by DMC Firewall!