Gryczok godziszowski Gryczok godziszowski

Gryczok godziszowski

Roztoczańskie różności Dodane przez -   24 sierpień 2008 wielkość czcionki Zmniejsz czcionkę Powiększ czcionkę

W dniu 30 stycznia 2008 roku w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi Gryczok godziszowski został wpisany na Listę Produktów Tradycyjnych w kategorii Wyroby piekarnicze i cukiernicze.

1. Nazwa produktu : Gryczok godziszowski

2. Rodzaj produktu : Wyroby piekarnicze i cukiernicze

3. Charakterystyka produktu rolnego :

Wygląd (zewnętrzny i na przekroju)
Złotobrązowy, podłużny wypiek. Prostokątny placek z kruszonką na wierzchu. Na przekroju wąski prostokąt tworzący zwartą masę z widocznymi kawałkami sera. Na spodzie warstwa ciasta naleśnikowego, na nim warstwa kaszy z serem, na wierzchu reszta ciasta naleśnikowego całość posypana kruszonką.

Kształt (zewnętrzny i na przekroju)
Podłużne, prostokątne ciasto o wymiarach użytej do pieczenia blaszki (25-35 cm). Na przekroju wąski prostokąt, w którym można wyróżnić drobne cząstki składników.

Wielkość
Wielkość w zależności od użytej blaszki, z reguły jest to blaszka o wymiarach 25-35 cm. Wysokość placka – od 6 do 8 cm.

Barwa (zewnętrzna i na przekroju)
Z zewnątrz ciasto ma barwę złotobrązową, w zależności od wypieczenia z wyraźnie widoczną jaśniejszą, a w niektórych miejscach delikatnie przyrumienioną, kruszonką. Spod kruszonki wyraźnie widać cienką warstwę ciasta naleśnikowego oraz biało-brązową warstwę kaszy z serem.

Konsystencja, „wrażenie w dotyku”
Gęsta sztywna masa. Po upieczeniu w dotyku produkt średnio miękki, z łatwością można go przełamać.

Smak i zapach
Smak i zapach parowanej kaszy; smak słodkawy w zależności od ilości dodanego cukru, wzbogacony kwaśnym białym serem i przyprawami.

4. Tradycja, pochodzenie oraz historia produktu rolnego, środka spożywczego lub napoju spirytusowego :

Gmina Godziszów, a szczególnie miejscowość Godziszów, są tradycyjnie związane z uprawą gryki, produkcją kaszy i wyrobów z kaszy gryczanej. Tatarka – jak potocznie nazywa się tutaj grykę – uprawiana jest na tym terenie od niepamiętnych czasów. Możemy się domyślać, że wraz z osadnikami tatarskimi roślina ta znalazła się w Godziszowie. Gryka jest rośliną jednoroczną, wyrastającą do 60-80 cm wysokości. Ma prostą, w górze rozgałęzioną łodygę, często zabarwioną na czerwono. Owocem gryki jest trójgraniasty, ciemnobrunatny orzeszek długości 5-6 mm z ostrymi żeberkami i gładkimi krawędziami.
Gryka jest rośliną o wielorakich zastosowaniach m.in. jej nasiona przerabia się na kaszę i mąkę. Kwitnące rośliny są źródłem rutyny i innych cennych związków. Używa się ich również jako paszy dla bydła. Na terenie gminy Godziszów miejscowi rolnicy trudnią się przerobem gryki na kaszę w ramach prowadzonej działalności gospodarczej (jest zarejestrowanych 17 kaszarni).
Kaszę otrzymuje się w kaszarniach poprzez odpowiednie działanie temperaturą i parą wodną pod ciśnieniem. W zależności od tych parametrów technologicznych w prażalniach ogniowych lub parowych otrzymuje się kaszę o pożądanej barwie, zapachu i smaku, czyli odpowiednio „paloną”. Kasza w takim procesie uzyskuje jasnobrązową lub ciemnobrązową barwę, lekko słodki smak i charakterystyczny zapach. Kasza gryczana króluje na stołach tutejszych mieszkańców przez całe stulecia, o czym świadczą przekazywane z pokolenia na pokolenie tradycje wypiekania gryczoka.
Z prowadzonych rozmów z mieszkankami Godziszowa wynika, że żadna uroczystość nie mogła się odbyć bez tego smakowitego wypieku. Gryczoki pieczone w piecu podawane były na chrzcinach, weselach, stypach, co potwierdzają zdjęcia archiwalne wykonane podczas tych uroczystości. Bawiąca się młodzież na piórniach również zajadała się tym smakołykiem. Gryczok wypiekano również w czasie cięższych prac polowych w gospodarstwach, takich jak żniwa i wykopki, gdy całe rodziny brały udział w tych pracach. Oficjalne zapiski o tym smakowitym wypieku pochodzą z 1977 roku. W gazecie lokalnej województwa tarnobrzeskiego „Nowiny” zamieszczono artykuł prasowy o organizowanym w Godziszowie przeglądzie dorobku społeczno-kulturalnego. Impreza odbyła się pod nazwą „Gryczok Godziszowski”: W sobotę, 22 stycznia br., rozpoczął się w Tarnobrzegu przegląd dorobku społeczno-kulturalnego gminy Godziszów pod nazwą „Gryczok Godziszowski”… („Nowiny”, Nr 18 (8804) Wydanie A, Poniedziałek 24 stycznia 1977 r.).
W czasie tej uroczystości miejscowe gospodynie częstowały uczestników własnoręcznie upieczonym gryczokiem. W Urzędzie Gminy w Godziszowie znajduje się puchar zdobyty podczas tej uroczystości.
Wypiek gryczoka wszedł na stałe do obrzędów związanych ze „Świętem Plonów” w tutejszej parafii. Na tradycyjnych dożynkach parafialnych już w latach 80. przygotowywano poczęstunek przybyłych na uroczystość parafian i zaproszonych gości wypiekami z zebranych plonów m.in. gryczokiem. Od 1990 roku wypieki te są wożone na dożynki ogólnopolskie do Częstochowy jako dary ołtarza i wotum wdzięczności za zebrane plony.
W miejscowym Zespole Szkół tradycje związane z technologią przekazywane są na zajęciach związanych z dziedzictwem kulturowym regionu, o czym świadczą artykuły prasowe: Stare dzieże, drewniane chochle, gary i czarki kamienne znów powróciły do łask. Posługując się nimi, regionalne potrawy na imprezie Dzień Dziedzictwa Kulturowego przygotowali gimnazjaliści z Godziszowa (…) Atrakcją był spotykany tylko tutaj gryczak i jaglak – pierogi z kaszy i sera pieczone w prostokątnej blaszce – zaprawiane na słono lub słodko (Dziennik Wschodni, 1.03.2001 r.).
Gryczok został wyróżniony Dyplomem Marszałka Województwa Lubelskiego za prezentację w Wojewódzkim Finale VII edycji konkursu „Nasze Kulinarne Dziedzictwo” w dniu 19 sierpnia 2007 r.
Walory smakowe gryczoka godziszowskiego związane są z jego tradycyjnym wypiekiem w piecu chlebowym, ze składników wytwarzanych we własnych gospodarstwach. Produkty, z których jest on wypiekany (kasza gryczana, mleko, masło, ser, jaja, mąka), są produktami naturalnymi niezawierającymi żadnych środków konserwujących. Tradycja ta jest warta rozpropagowania i dalszego podtrzymywania.


Źródło - minrol.gov.pl

Czytany 5690 razy

Reklama

Pogoda w Zamościu

Zamość

Google Translate

Bulgarian Croatian Czech English French German Hebrew Hungarian Italian Japanese Lithuanian Portuguese Romanian Russian Slovak Spanish Swedish Ukrainian

Strefa usług

Our website is protected by DMC Firewall!